Eğitim
Giriş Tarihi : 17-02-2021 12:54   Güncelleme : 17-02-2021 12:54

Online Tartışma Serisi: Karadeniz Bölgesinde Geopolitik Mücadeleler

Uluslararası İlişkiler ve Avrupa Çalışmaları Merkezi (CIES) ve Viyana’da bulunan Uluslararası Barış Örgütü (IIP) “Karadeniz Bölgesinde Geopolitik Mücadeleler” başlıklı online tartışma serisine başladı

Online Tartışma Serisi: Karadeniz Bölgesinde Geopolitik Mücadeleler

Uluslararası İlişkiler ve Avrupa Çalışmaları Merkezi (CIES) ve Viyana’da bulunan Uluslararası Barış Örgütü (IIP) “Karadeniz Bölgesinde Geopolitik Mücadeleler” başlıklı online tartışma serisine başladı.

2021 yılının bahar döneminde başlatılan bu online tartışmalar serisi Karadeniz Bölgesinde bulunan ülkelerdeki dönüşümü, stratejik yenilenmeleri, bölgesel sorunları ve bu sorunların iş birliği içinde nasıl çözülebileceklerini araştırmayı amaçlamaktadır. Bölgedeki ülkelerden uzmanlar; Kafkaslardaki güvenlik durumunu, Rusya ve komşuları arasındaki donmuş üç çatışmayı ve AB’nin bölgedeki rolünü; Şubat, Mart ve Mayıs aylarında gerçekleşecek en az 3 webinar ile analiz edecekler.

GEREKÇELER

Karadeniz kıyıları ekonomik, politik ve kültürel olarak birbirlerinden farklı ülkeleri bir araya getirir. Bulgaristan ve Romanya AB ve NATO üyesi ülkeler iken, Türkiye NATO üyesi ve Orta Doğu’nun önce gelen aktörlerindendir. Rusya ise Karadeniz Bölgesinde en büyük bölgesel güç olmakla birlikte büyük bir askeri güce sahipken Karadeniz, Kafkasya, Orta Doğu ve Doğu Avrupa’da güçlü bir politik etkiye sahiptir.

Öte yandan Azerbaycan AB ile yakın ilişki için daha az istekli iken bölgesel aktörler olan ve Rusya ile Türkiye’ye daha saygılı davranmakta. Bu çeşitli ve zaman zaman muhalif ilişkiler göz önüne alındığında Karadeniz, bölgedeki ülkeleri birleştiriyor mu yoksa daha geniş kapsamda birbirlerinden ayırıyor mu?

Bu ülkeler arasındaki tarihi ve kültürel bağlar, aynı zamanda ekonomik çıkarlar, iş birliği yolunda önemli konular teşkil ediyor. Bununla beraber, 1992 yılında kurulan Karadeniz Ekonomik İş birliği ilişkileri teşvik etmeyi amaçlıyor. Öte yandan güvenlik sorunu ülkeler arasında hızla yayılmakta. 2008 yılındaki Rusya-Gürcistan savaşını 2014 yılında Rusya’nın Kırım’ı ilhakı izledi. İkinci olarak Dağlık Karabağ Savaşı 2020 yılının sonbaharında Kafkasya’daki güç dengesini değiştirdi, Azerbaycan ve Türkiye’nin duruşunu güçlendirirken Ermenistan’ınınkini zayıflattı. Ateşkese ulaşılmış olsa da iki ülke arasındaki gerginlik yeniden ateşlenebilir ve bu Karadeniz bölgesini kötü etkileyebilir. Karadeniz bölgesinde şu anda üç dondurulmuş kriz bulunmakta; Kırım yarımadası, Abhazya ve Transdinyester.

Karadeniz’de bölgesel iş birliği Rusya’nın hegemonyasını asla sorgulamamış olan Ankara için her zaman faydalı olduysa da Dağlık Karabağ Savaşı Türkiye’nin bölgedeki duruşunu güçlendirdi. Türkiye’nin Rusya ile ilişkisi her zaman iş birliği ile rekabet arasında gidip geldi. Son olaylara örnek olarak, Ankara NATO ülkelerine meydan okuyarak Moskova’dan S-400 füzeleri satın aldı. NATO ve AB üyesi ülkeler ile ilişkilerini kötüleştirmek Ankara’nın Karadeniz bölgesindeki hesaplamalarını da değiştiriyor.

Bölgedeki AB varlığı çoğunlukla ekonomik alanlarda görülmekte. Oysa, güvenlik anlamında büyük bir etkisi olmadı. Karabağ Savaşı’nda ana aktörlerden biri olmadığı gibi Rusya’nın Ukrayna’ya karşı olan saldırgan tavrını da ne yaptırım uygulayarak ne de diplomatik boykot kullanarak yönetemedi. Bu üç “ülke bir arada” Moldova, Ukrayna ve Gürcistan, Rusya’nın bölgedeki etkisine karşı gelmek için, AB ile askeri iş birliği kurmak istemekteler. 

“Karadeniz Bölgesinde Geopolitik Mücadeleler” serisinin ilk webinarı 25 Şubat Perşembe günü İstanbul saati ile 18:00’da Zoom ve CIES Facebook sayfası üzerinden canlı yayın ile gerçekleşecek.

KONUŞMACILAR

Richard Giragosian, Kurucu Yönetici, Regional Studies Center (RSC), Yerevan
Leila Alieva, Oxford School for Global and Area Studies (OSGA), Oxford
Mitat Çelikpala, Uluslararası İlişkiler Profesörü; İktisadi, İdari ve Sosyal Bilimler Fakültesi Dekanı, KHAS, İstanbul
Sergei Markedonov, Yürütücü Araştırmacı, MGIMO Institute for International Studies; Editor-in-Chief, Journal of International Analytics, Moskova
Stephanie Fenkart, Yönetici, International Institute for Peace (IIP), Viyana (Moderatör)

.